Xebat Şakir; Derwêş e di perestgeha evînê de

26/1/2007

Xebat Şakir; Derwêş e di perestgeha evînê de

Hêmin Kurdaxî

Helbestvanê hêja Xebat Şakir piştî demeke dirêj, dîwana xwe ya yekem da çapkirin, di bin navê “Derwêş im di perestgeha evîna te de” ew li almaniya ji weşanên “Xanî” di destpêka sala 2007-an de derçûye, Dîwan ji 29 helbestan pêk tê û li ser sîngê 126 rûpelan hestên Xebat herikîne, Nîgarkêşê Kemal Heraqî Tabloya bergê çêkiriye, her weha hêja Serhan Isa derhêneriya dêzayana bergê kirîye.

Xebat hastên xwe ji bo van kesan diyar kiriye

“Ji bo we,

we tevan

zarokên Cerihê…

yên ku we,

bi nermetilîyên xwe

toza dîrokê

ji ser

dêmên azadîyê maliştine

ji bo we,

Sebrî,

Xebat,

Nayîf,

Nezîr,

Û……

yên ku

di gulîstana merovanetîyê de

çiyayên bilind bûn

di bejna welatê rojê de

û di govenda azadîyê de

xêlvaniyên

dêmên Lalişê bûn...”

Wek ji min ve xûya dibe Xebat Şakir; di xeyala êşên xwe wer dibe, bi lehiyên azarên xwe re diherike, bi dîntiya xwe dişewite, bi heyva çardeh şevî re dikene û evîna wî, di darek ji darên Cirehê de gupik dide:

di helbesta: “Bi serê memikan” de weha dişewite, weha dixawze li ber xwe bide, hestên xwe derdibire:

“Li ber rêtim,

û awazên

van herdo dilên bi hisret

êzingê evîndarîyê,

emê bihev re

bavêjin

tenûra hestan...”

Lê, di helbesta “Penaberno” de helbestvanê me bi erk û stûbariyeke din radibe û vê carê yekser hawara xwe tîne zimên, di destnîşankirinek weha de, hem derdora xwe rexne dike û hem jî bêtir rihê xwe û wan haydar dike:

“Lehîyên azaran li vir pirrrrrrr in

û birînên nedirûtî,

bê hijmarin

silbûna jin û mêran ji hev

birîneke dijwara...!!!?

ka binerin

bê çawa em xwe didavêjin

sînga tunebûnê

û mejîyên xwe

bi qelend, tolhildan

û qedexeyan

dorpêç dikin!!”

Di “Bikene dilo” de û bi tabetî di van çend rêzan de, tiştek ji min ve xûya û balkêş heye, ew jî îmaja wê ye, di derve de pir asan xûya dike, mirov dibêje qey gotinin gelemperî ne, lê ne weha ye, ew dibêje:

“Bikene dilo bikene

Yar…. dîse hat…

himbêza evîndarê ji bîrbûyî”

Di vê derê de, helebestvanê me, daxwaza kên ji dil dike û mizginiya vegera yarê li himbêza ji bîrbûyî dide, wek çawa tiştekî merov biha û delal hebe û wenda kiribe û ji nişka ve dîsa bibîne nemaze ew jî yar be, weha berdewam dike:

“dengê dahola xwe bilind bike

û awazên xwe xweştir bike

û gotina şêrîntir bike”

Dil koçka evînê ye, ew gazîya dil dike, daku jêre govend û dîlanê bigre û hestên wî, yên bi hatina yarê şax-dayî ne virde wired li ber awazên dil bilîlîne. Dêmek di vêderê xûya dibe, ku helbestvan zane dengê dil bilind e, zane awazên bi hestan de diherikin, xweş in, gotinên dil her û her şêrîn in, lê ew hê jî bêtir ji dil dixwaze!

ji kêf û şahiya xwe re, ew naxwaze bi tenê be, naxwaze bejna yarê di vegera wê de, bi tena xwe bibîne û pêşwazîyê bike, ew dixwaze hinek din jî pêre bin, wek çawa ew her kesekî dilsoz dibîne, her kesî hêjayî çêjên xweş û ciwan dibîne, jiber wê jî her kesî vexwandeyî temaşekirinê dike, holeke vekirî diafirîne û dihêle dil û yarê wek du lehengên destaneyan nêzîkî hev bibin, çima na pêjn wek xewnane, lê sivik in li ser dil:

“bere her kes vegera wê bibihîze

û pêjina wê bikin li ba te.“

Di helbesta „Hevpeyvînek bi dil re“ Dema bi dilê xwe re, dikeve danûstandinek monolojyane, di wê kêlîkê de, kêlîka helbestê, weha ji min re xûya dibe ku, tikes di nêvbera wî û dilê wî tinebû, bi azadiyeke derwêşan e, xûya dibe ku ew rastî „Derwêş e di perestgeha evînê de”

„Çima tu…?

min bi dînîtîya xwe

dişewitînê

û berê min

didî golên neqam çima??

Ez..

nebarê serserîtiya te

û hilgirtina çolbeyarên te

yên bê pîvan im!!?“

Xebat Şakir di berhevoka xwe de „Derwêş im di perestgeha evîna te de” girya ye heya ku, hêsir bûne xwîn, di sêdara kezebê de xwe avêtiye bextê kujeran ku ciwan û evîndaran nekujin, ji ber ku ew guneh û sînoran nizanin û nas nakin.

Gava şev kehr û lal dibe hestên wî bilind dibin, ew gelek pirsan dike; tevî ew baş dizane ku ji hezarê salan e ew pirs bê bersiv man e û bi hezar û hezaran wek wî Derwêş di perestgeha evîna de mane.

Min danasîn û xwandinek kurt weku helbestvan li berhema Xebat Şakir kir, ez hêlên din çi rastnivîs rêzimanî û mûzîk... ji xwediyên wan re dihêlim, lê dîsa jî piştrast dikim ku berhema Xebat hêjayê xwndinê ye, hestin germ, wêneyin xweşik, êş û azarî şahî û xemgînî... têde hene.