Kurteanalîzî Rojnamey Sovyet Kurdistanî-Laçîn

26/12/2007

Kurteanalîzî Rojnamey Sovyet Kurdistanî-Laçîn

Zarathustra News

Nawerok-î em berheme bahs le bizaw-î rojnamegerî-y Kurdistan le henderan dekat.

Pirani-y nawerok-î em pirtûke be shêwezar-î kurmancî-y jorîn be alfabe-y latînî hatûte belawkirdin. Le em berheme parek-î kêmî sh be shêwezarî kurmancî-y xwarû û hindêk îsh be zimanî biyanî (almanî, înglîzî, swêdî, rûsî hwd) heye.

Pisht-î 70 sal cahpbûn-î Rojname-y SOVYET KURDISANI le paytext-î Kurdistana Sor Laçîn em rojname be ziman-î azerî be alfabe-y latînî blaw bûwetewe.

Lêkolîner Fexredîn TAHÎR - Gerdî em rojnameye le destpêk-î sal-î 2001 le arshîvxane-y rojname û govar û blawkirawekan-î kon le bajar-î Lenîngrad (St Petersburg) doziyewe.

Her wisan îsh hejimareyek zor gotar û lêkolînewe-y nûser derbare-y chand-î kurdî le rojname û govarekan-î kurdî le Kurdistan û le henderan blaw bûwetewe.

Mêjû-y çapkirdin 2006 , Dezgay Xandan le Hewlêr

Fexredîn Tahîr Gerdî kî ye?

Li sala 1955 le bajera Hewlerê ez hatme dene. Debistana seretayî û navendî û amadeyim li Hewlêr temam kerdu we. Le temeni (9) salî ez bûme andemî grupî musîk û serudî kurdî le bajere Hewlerê û mamostayê min hunermendî nemir Mamosta Foud Ahmed serpershteri grupa me bû beşdarî ye min li navbere sala (1964-1968) legel grupa musîk û sirudî kurd bû. Li destpeka sala 1970 û ta sala 2005 wek aktur (lîstkvanî şano û sînema) beşdarî çend film û drama TV û herwesa le ser şano ş beşdarî çend berhemeke hunerî kerdu we. Li çedan festivali hunerî û çandi li Kurdistane da beşdar bû we. Li sala 1976-an da yekam wetar (meqala) li rojname kurdî le başurî Kurdistan li rojnama kurdî çap û belav kerdewe. Heta nuha ji le ser karî huneri rojnamewanî berdewame û sedan (100) wetar lekolîneweyî li govar û rojnamekanî Kurdistan û derweyî Kurdistan belav kerdutewe. Her wesa le malperî kurdî (site) wetari echgar zor belav kerdotewe. Gelek wetari bi zarveyî kurmanji bi alf û ba latînî li rojnamekanî kurmanji li Stockholm û Stanbol belav kerdotewe. Wetara diwayî le ser M-ozon li rojname CIRA NR: 6 ki bi alf û ba kurmanji û bi latînî li (Hewlêr-Stanbol) çap de be belav kerdotewe. Heta nuha berdewame leser karî hunerî û rojnamevanî. Du pertukî çap kerwyî heye, lemane :
1- Gulbejerka naven kurdî, bi alf û ba kurmanji bi latînî û arebî li layan Weşanxana Sara li Stockholme, li sala 1990 da çap bû.
2- Soveit Kurdistan, biblograviya û şerova li Hewler li layan Weşanxana Xendan li sala 2006 da çap bû.
Nuha kar leser pertukekî mezin derbarî tewawi çapemanî kurdî li derweyî welat dekat, her wisa legel çend lekolineweyek le ser rojnmegerî swêdî û her wisa lekolinewyekî duru û derêj li ser rewşa rojnamegerî kurdî piştî serheladana sala 1991 da li başura Kurdistanê ku neha amadeye ji bo çap kerden bi herdu alf û ba kurdî latînî û arabî... Çend destnusekî belavnekrawyî nuser û hozanvan kurd Mamosta Hejar Mukeryanî nemir amadeye jo bo çap kerdene. Diblomi masterî heye li buwari rojnamevanî û destpeka salî 2008 diktora her le buwarî rojnamevanî da dekat.
Zarathustra News - zarathustra_news@comhem.se