ÊL, HOZ û çend ji binemalên naskirî yên kurdên bakur

12/9/2007

ÊL, HOZ û çend ji binemalên naskirî yên kurdên bakur

(Goran Candan & Zarathustra News).

Sazûmaniya Hozayetî û Êdariyê, heger bi peyvek din bihêt gotin; Konfederasyona Eşayirî, bingeha komelgeya kurdî ye.

Kurd ji rojgariya kevin ên mêjûyî ve, bi vê sazûmaniyê (sîstemê) ve jiyane û hatine ta van rojên me yên hevdem ên îroyîn. Taybetmendiya ku civata kurd ji civatên dinê diveqetîne, ev teybetmendiya êl û hozayetiyê ye.

Li jêrê lîsteya navên gelek hoz û êlên kurd hatiye rêzkirinê. Ev lîste ji berhema nivîsevana swêdî ya bi navê Barbro Karaboda, hatiye standin.

Barbro Karaboda wan salên ku tevaya bakurê Kurdistanê Herêma Qedexekirî bû çûye bakurê Kurdistanê û ger û gestnameya xwe bi vî navî nivîsiye: Oster Om Eufrat i Kurdernas Land. Anku Li Rohilata Feratê Li Welatê Kurdan.

Wek dihête zanîn piştî serhildanên Sêx Seîd û rabûnên li Dêrsim û Agirî'yê, dewlet û dolîwgeriya tirkî, tevaya bakurê Kurdistanê wek sûnewarê qedexekirî beyan kiribû û tûrîst wan salan wisan bi hêsanî ne dihatin berdan nav herêmê.

Li paşiya ev berhema navbirî ya Barbro Karaboda’yê nexseya Hoz û êlên kurdên bakur bi giştî heye. Li hin deveran jî bi kurteyî û kinasî ciyên nav û sûnewarên hoz û êlên li bin tixûbên Sûrî, Iraq û Îranê jî hatine diyarkirinê.

Barbro Karaboda dawiya salên 50-yî geşta xwe kiriye û berhema xwe ya navbirî jî li sala 1960'î, li Stockholmê, li Swêdê bi weşandin daye.

Gotinek ji gotinên pêşiyên kurdan: Hezar dost hindik in - heger Te neyarek hebe. Ev gotin baş nîşanî me dide, ku em kurd çawa di vê radeya êldarî û hozayetiyê de wisan bi tundî hev girtine. Lê ev hevgirtina ha, têr ne kiriye ku kurd welatê xwe ji bin destê neyaran rizgar bikin.

ÊL û HOZ

Li devera RUHA'yê û li başûrê roavayê Kurdistanê (Sûrî)

Nîvkoçerên li Sûrî (1)
Koçer li Sûrî (2)
Nîvkoçer li Ruhayê (3)
Êlên li Sûrî (4)
Êlên Li Ruhayê (5)

Li navenda RUHA’yê
Xaltan (5), Seyxan (5), Benîsat (5), Ubade (5), BADILÎ (5), Duger (5), Mersawî (5), Benîyûsif (5), Taman (5), Bejdelî (5), Mersawî (5), Balasmîrdis (5)
Benîamîr (5)

li devera Sêwregê
Millî (5), Advan (5), Tay (5), Serabî (5), Begaran (5), Berbuxan (5),Sabanî (5), Seyidan (5), Mendan (5), Midrekan (5), Kejan (5), Manaluyan (5, Çûvan (5), Tirkan (5), Hacikan (5), Îzolan (5), Xelecan (5), Dokuryan (5), Mendan (5), Sinka (5), Divan (5), Sorkan (5), Îban (5)

Li devera Qeregêçiyê
Qeregêçî (5), Cereban (5), Aminan (5), Balekan (5), Sêxan (5), Qasoyan (5), Muskan (5), Husan (5), Huskan (5), Xandaran (5), Bilûlan (5), Çûvan (5), Kurdikan (5), Ûvikan (5), Torinan (5), Meloyan (5), Kadiyan (5), Hecîhayilan (5), Besaltiyan (5), Hacan (5), Kotan (5), Dinûsik (5), Xirdoyan (5), Doxan (5), Rizan (5), Kurdikan (5), Gopcan (5), Hacikan (5), Sakolan (5)

Qerexan (2) li devera Çiyayê Qerec

Li devera Hîlwanê
Badilî (5), Gerger (5), Kavan (5), Sêxan (5), Îzol (5), Canbeg (5)

Li devera Wêranşarê
Dodikan (5), Sosbar (5), Advan (5), Seydiyan (5), Sakiryan (5), Sîhema (5), Xidirkanî (5),Çûvan (5)

Li devera Harranê
Sedadî (5), Cumeyle (5), Nevazil (5), Nebane (5)

Li devera Bazikê
Bazikî (5)

Li devera Sirûcê
Qeregêçî (5), Dîdan (5), Seroxanî (5), Dînayî (5), Pîjanî (5), Bedirkanî (5), Mîrxanû (5), Zîzogû (5), Seyxan (5), Okyan (5), Seddadî (5)

Li devera Xelfetiyê
Bazikî (5), Alares (5), Riswanî (5), Hagan (5), Sabikan (5), Xartawî (5), Salar (5), Agar (5), Gurkan (5)

Li devera Bîrecûgê
Ketkan (5), Bêkesman (5), Merkisan (5), Karisan (5), Hebesiyan (5), Belikan (5), Gezgezî (5), Porcan (5), Sofyan (5), Îskanan (5), Kalendaran (5), Alîres (5), Xelefî (5), Bercelî (5), Atman (5), Gîrgan (5), Hilhilî (5), Melkan (5), Sobik (5), Xelefî (5), Zîrgan (5),Gulî (5), Sobikî (5), Begesiman (5)

Li devera Amed (Diyarbekr) ê

Nîvkoçer (1) [êl]
Koçer (2) [êl]
Êl (3)

Badikan (1), Sorikan (1), Dodikan (1), Zaxoran (1), Botan (1),Kejan (1), Kuran (1), Çûvan (1), Serxuvan (1 ), Kolikan (1), Kîkan (1), Xetvan (1), Besîrî (1), Geyran (1), Metînan (1), Mirdis (1), Tebikan (1), Hadaranî (1), Sêxbizinî (1), Îzoban (1), Koran (1), Peçarî (1), Çemikan (1), Cermelatîn (1), Canbegî (1), Omerikan (1), Zendan (1), Satyan (1), Ariso (1), Zebra (1), Zemdan (1), Baykan (1), Turkan (1), Qeregêçî (1), Seydanî (1), Îzolî (1), Bekiran (1), Zaza (1), Qulp (1), Çiksî (1), Kadikan (1), Hiyan (1), Behamdan (1), Dûdiran (1), Adirya (1), Elmana (1), Zîlan (1), Redikan (1), Mankaran (1), Alikan (1), Behramkî (1), Kîlwan (1), Yoxû

Li basûrê roavayê Kurdistanê (Sûrî) - Rexê Ruhayê

Millî (5), Pîjan (1), Ketkan (1), Sêxan (1), Berazî (1), Kuran (1), Velde (1), Ebdale (1), Zirvale (1), Elmendan (4), Kilîsan (4), Gornîson (4), Qelender (4), Melkes (4), Melkisan (4), Meshûr (3), Anezî (3), Velda (4), Hirsa (4), Sedadî (3), Samar (3), Adwan (3), Gerrade (3), Rende (4), Guran (4), Kuran (4), Cubur (4)

Li devera MÊRDÎNê û li basûrê roavayê Kurdistanê (Sûrî)

Êlên nîvkoçer li Sûrî (1)
Êlên koçer li Sûrî (2)
Nîvkoçer li Mêrdînê (3)
Êlên koçer li Mêrdînê (4)
Êlên li Sûriyê (5)
Êlên li Mêrdînê (6)

Li navenda MÊRDÎN’ê
Mendikan (3), Meskînan (3), Dara (3), Hesdat (3), Mersinî (3), Omerkan (3), Bobilan (3), Qelender (3), Hasdat (3), Dekorî (3), Millî (3), Seyde (3)

Li devera Heskîf’ê
Beksorî (3), Reman (4), Dûpiç (4),Gercû (4), Hîsar (4), Habizbenî (4), Havirkî (3), Beravî (4), Ababî (4), Sirt (4), Basik (4)

Li devera Çiyayê Mazî (Semrex)
Metînan (4), Mestifan (4), Mendikan (4), Baravan (4), Dumbulan (4), Sêxan (4), Tûtikan (4), Sibgucî (4)

Li devera Dêrikê
Sorikan (3), Paruyan (4), Karuyan (4), Okuzan (4), Metînan (4), Boran (4), Bûtan (4), Ebasan (4), Hadiran (4), Mehmûdan (4), Alikan (4), Delikan (4), Mahalyan (3), Sefxan (4), Hemûban (4), Lef (3), Haçûk (4), Xirbereşk (4), Sîp (4), Meskînan (4), Bedras (4)

Li devera Qoserê
Kîkan (3), Xizika (4), Remeka (4), Necara (4), Azîzan (4), Mûrika (4), Omera (4), Hesenika (4), Îbrahîm (4), Simila (4), Sukuran (4), Helecan (3)

Li devera Mehsertê
Omerkan (3), Mahmûtkî (4), Osmankî (4)

Li devera Hezexê
Hesîna (3), Alika (3), Alyan (3), Botika (4), Hamika (4), Alyan (4), Mema (3), Harûna (3), Dudeyran (3), Omeka (3), Alva (3), Huverkan (3), Mizîzam (4), Dûmana (4), Dermamika (4), Dorikan (4), Salihan (4)

Li devera Midyadê
Deksûrî (3), Semikan (4), Arnas (4), Alike (4), Mehelmî (3+), Îsabegî (4+), Xelîlbegî (4+)

Li devera Kerboranê
Huveyirkî (3), Dûmana (4), Mitzîzan (4), Basik (4)

Li deverên Nisêbînê/Stilîlê/Hebabê
Bûbilan (3), Temikan (3), Mevirkî (3), Markuskî (4), Zanûran (4), Benîsark (4), Mihoka (4), Kelika (4), Çûmera (4), Bextûkan (4), Çamcaka (4), Qasika (4), Koçekan (3), Omergan (3), Mehmûtkî (4), Etmankî (4)

Li deverên Cizîr/Girgê Amo
Kîçan (4), Semsan (4), Omeran (4), Îspirtî (4), Hewerî (4), Dûdiran (4), Çamkarî (4), Zevikan (4), Teyyan (4), Xelef (4), Varto (4), Mûsaresan (4), Hirikan (4), Hasinan (4), Hesûselaf (4), Kervan (4), Resîd (4)

Li basûrê roavayê Kurdistanê (Sûrî) - Rexê Mêrdînê

Cûnikî (3), Sindî (5), Miçûlî (3), Umerkan (1), Serabî (2), Koseka (3), Ezîzan (3), Hesenî (3), Kîkarî (5), Simikan (3), Mersînî (3), Umerkan (3), Millî (5), Kabara (3), Seyide (3), Dakorî (1), Umerkan (3), Kebekan (3),Dûbilan (1), Mahalmî (1), Tay (2), Ebûseref (3), Giremot (3), Cevale (3), Rasîd (3), Benî Saba (3), Ebû Yûsif (3), Harîs (3), Xarp (3), Zubeyd (3), Ubeyd (3), Serabî (3), Ebo asî (3), Asaf (3), Halecime (3), Sitiya (1), Hecî Suleyman (3), Mahalmî (3), Kaskan (3), Dorikiye (3), Hirsa (3), Abda (3), Sayih (3), Fettah (3), Amût (3), Sabit (3), Sammar (2), Pinar Elî (1), Arika (1) , Heverkan (1), Dûbilan (3), Îsikan (3), Alûka (3), Varaserî (3), Berzerî (3), Sînika (3), Berkelehî (3), Mîran (2), Beggare (1), Ebû Muyan (3), Elmeshûr (3), Ebû Mazar (3), Ebû Salih (3), Ubeydan (3), Ebû Emîs (3)

Li dorhêla SÊRT'ê

Nîvkoçer (1) [êl]
Koçer (2) [êl]
Êl (3)

Li Navenda SÊRT’ê
Keskulan (1), Mehmediyan (1)

Li dorhêlên Xerzan/Misirç’ê
Alikan (1), Pencînaran (1), Kudikan (2), Fermikan (2), Mala Faro (2), Mûradan (2), Mûsikan (2), Weliyan (2), Mala Semsî (2), Babûsî (2)

Li dorhêla Dihê’ê
Soran (3), Bûdiran (3), Garisan (1), Kudikan (2)

Li dorhêla Girgê Amo
Batûvan (3), Dersev (1), Hecî Bayram (3)

Li dorhêla Bişêriyê
Raman (1), Reşkotan (1), Sinikan (1), Receban (1), Alikan (3), Dûdiran (3), Perûkan (2), Mala Diyo (2), Mala Xalo (2), Mele Bido (2)

Li dorhêla Sason’ê

Belekî (1), Mûsî (1), Sinson (1), Hiyan (1), Bekiran (1), Sigo (2), Bidrî (2), Celalî (2), Pisino (2), Mam Horan (2), Sêxbal (2), Xanebdal (2), Perwane (2), Sas (2), Raye (2), Seydo (2), Mala Xidê (2), Koro (2), Kendo (2), Mele Sero (2), Çirî (1), Etmanî (1), Babosî (1), Melefan (1), Poran (1), Mala Seref (1), Arincî (1), Hasin (2), Keran (2), Ehmed (2), Fûnik (2), Sêxo (2), Amo (2), Mehmedik (2), Nesîm (2), Aliyo (2), Misto (2), Hemo (2), Alik (2), Bako (2), Xelîl (2), Mala Sekman (2), Mala Xizî (2), Îbrahîm (2), Abik (2), Sosî (2), Xalit (2), Bazîdo (2), Elî Xan (2), Helîl (2), Mikrî (2)

Li dorhêla Sîrwan’ê
Etmankî (1), Îron (1), Huweydan (1), Dumbilan (1), Mehmediyan (1), Sulukan (1), Ozturkan (1), Mala Haco (2), Mala Nebî (2), Mala Morî (2), Mala Cindo (2), Mala Bado (2),Mala Domî (2), Mala Silê (2), Mala Xizê (2), Mala Sersem (2), Mala Elî (2), Mala Samî (2), Mala Ebdî (2), Mala Celî (2), Mala Derwêş (2), Yacigan (2), Zenkan (2), Huweydan (2), Taffar (2), Latan (2), Çêlikan (2), Bermikan (2), Zêdikan (2)

Li dorhêla BILÎS'ê

Êla Mazin (1)

Li navenda BILÎS’ê
Ternan (1), Seko (1), Makso (1)

Li dorhêla Motk’ê

Azdo (2), Kalo (2), Amo (2), Cindî (2), Sefka (2), Mîrsen (2), Gûrû (2), Bûban (1), Terman (1), Mursel (1), Nelo (1), Sîn (1), Tap (1), Sigo (1), Mûsî (1), Keybûran (1), Mehmûd (1), Teter (1), Makso (1)

Li dorhêla Exlat/Adilcewaz’ê
Mîlan (1), Birikan (1), Adaman (1), Huyut (1), Heyderan (1), Celalî (1), Gurhesin (1), Bengî (2), Markaran (2), Mamanî (2), Hesenî (2), Mismixî (2), Bekiran (2), Heselo (2), Seylixî (2), Alimînalî (2)

Li dorhêla Hezan’ê
Alikan (1), Birîvan (2), Cenuvan (2), Necanan (2), Seheyan (2), Gudukan (2), Mala Resî (2), Sehîdan (2), Ozikan (2)

Li dorhêla MÛŞ ê

Nîvkoçer (1) [êl]
Koçer (2) [êl]
Êl (3)

Li navenda MÛS’ê
Badikan (1), Xwesikan (2), Besikan (2), Alikan (2), Nehsikan (2), Vatikan (2), Qanikan (2), Serefkan (2), Welikan (2), Beran (2), Kavizan (2), Seydan (1), Bazikan (2), Huyut (1), Raya (1), Elmanî (1), Hesenan (1), Bekiran (1), Hevidî (1), Pat (1), Sason (1), Bidirî (2), Sahî (2), Begî (2), Karaca (2), Qerec (2), Parsinkî (2), Tap (2), Huyut (2), Sîgo (2), Belekî (1), Guriyan (1)

Li dorhêla Varto’yê
Lolan (1), Cibrî (1), Çeregî (1), Xormetî (1), Lezgî (2), Çeçen (2), Yaqub (2), Bircan (2),Xizir (2), Qasim (2), Êzdînan (2), Torunî (2), Xerebasan (2), Sadiyan (2), Alikan (2), Arabay (2), Mihoyî (2), Sovero (2), Bekiran (1), Sîpkan (1), Çiqur (1)

Li dorhêla Melazgîr’ê
Zaze (1), Celalî (1), Heyderan (1), Borikan (2), Maman (2), Asyan (2), Marxoran (2)

Li dorhêla WAN'ê û li rohilata Kurdistanê (Îran)

Koçerên li Îranê (1)
Êlên mazin li Wanê (2)
Êl li Îranê (3)
Êlên li Wanê (4)

Li navenda WAN’ê
Sîvelî (2), Borekanî (2), Koseyî (2), Mîlan (2), Kîkan (2), Amikan (2), Mukurî (2), Celalî (2), Kuresînî (2), Heyderan (2), Musikî (4), Mememdikî (4), Qirmezikî (4), Serikî (4), Semsikî (4), Harikî (4), Sevalîkî (4), Merzikî (4), Alikî (4), Hicimkî (4), Kurdkî (4), Besikî (4), Sikak (2), Takurî (4), Mukurî (4), Semsikan (4), Dûdikan (4), Mûsikanî (4)

Li dorhêla Gewas’ê
Borekanî (2), Sevlekî (4), Haskî (4), Colap (4), Mahandan (4), Pisaga (4), Fîran (4), Osmanbegî (4), Giresor (4), Sikak (2)

Li dorhêla Çetax’ê
Ertûsî (2), Hawustan (4), Xelîlan (4), Êzdînan (4), Çalikan (4), Alan (4)

Li dorhêla Nardoz’ê
Ertûsî (2), Sîdan (4), Giravî (4), Mehmediriran (4), Alan (4)

Li dorhêla Basqele’yê
Ertûsî (2), Sikak (2), Serefanî (4), Babilî (4), Botan (4), Merzikî (2), Dakurî (4), Baldî (4), Xendî (4), Îsakî (4), Takî (4), Kurmanc (4), Dîna (4)
Xanbikî (4), Saran (4), Bunyanis (2), Herkî (4), Mûsan (4)

Li dorhêla Ercîs’ê
Heyderanî (2), Admanî (2), Nazolizî (4), Kalkanî (4), Sinkanî (4), Mîkalî (4), Xidirî (4), Bekranî (4), Xaldî (4), Muksî (4), Acoyî (4), Hemayîlî (4), Seyidkanî (4), Remadikî (4), Etmankî (4), Hemdikanî (4), Asyanî (4), Sofî (4), Merxoranî (4)

Li dorhêla Mûradiyê
Sikak (2), Edmanî (2), Borekanî (2), Kurhesinî (2), Heydaranî (2), Celalî (2), Koçî (4), Mukranî (4), Hevîdanî (4), Meleyanî (4), Nadilî (4), Sêx Hesenî (4), Bîrimî (4), Mamedî (4), Asyanî (4), Etmankî (4), Remodotkî (4), Sengelî (4), Tirtopî (4), Edmanî (4), Soran (4), Intoyî (4), Destî (4), Benîstî (4), Elevîk (4), Omerkanî (4), Suleymanî (4), Sêxanî (4), Lûvilî (4), Cindî (4), Cemaledîn (4), Mukrî (4), Kîdalî (4)

Li rohilata Kurdistanê (Îran) li rexê WANê

Sikak (1), Milan (1), Heyderanî (1), Mendolakî (1), Mukrî (3), Asyanî (3), Edmanî (3), Hesikan (3), Sengelî (3), Remodotkî (3), Delayî (3), Hemoyî (3), Tarûn (3), Takurî (3), Semsikan(3), Kurdoî (3), Enterî (3), Xozdî (3), Beyiko (3), Gurhesinî (1), Keçelî (3), Celalî (1), Cinkan (3), Xalikan (3), Qizilbasî (3), Alîminalî (3), Birkanî (3), Bilixanî (3), Nasirkanî (3), Sakanî (3), Hesoxelefî (3), Memikan (1), Dûdikan (1), Mamedî (1), Çerkoyî (3, Nîmetî (3), Abdoyî (3), Sakirî (3), Kardar (3), Hinara (3), Nîsan (3), Muxrî (3), Botan (3), Delan (3), Atmanî (1), Îverî (1), Xidirî (1), Fenekî (1), Xelûfî(1)

Li dorhêla HEKARIYA û li rohilat- û li basûrê Kurdistanê (Îran/Iraq)

Koçerên li Îran û Iraqê (1)
Êlên mazin Îran û Iraqê (2)
Êl li Hekariya (3)
Êlên li li Îran û Iraqê (4)

Li navenda HEKARIYÊ
Ertûsî (2), Giravî (3), Alikan (3), Mehindan (3), Bûbaryan (3), Bunyanis (2), Marekant (3), Ziyan (3), Delîcan (3)

Li dorhêla Beytusebab’ê
Mamhoran (2), Jîrkî (2), Qesûrî (2), Gevdan (2), Goyan (2), Menkan (2), Hacîmenkan (2)

Li dorhêla Yuksekova’yê
Dostkî (2), Dirî (2), Oramar(2), Bunyanis (2), Pulûk (3), Malbûbî (3), Bilica (3)

Li dorhêla Şemzînan
Herkî (2), Xumaro (2), Gevdan (2), Zevzan (2)

Li li rohilata Kurdistanê (Îran) li rexê HEKARYA

Şikak (2), Kardar (1), Herkî (2), Herkî (1), Begzade (2), Dirî (2)

Li li basûrê Kurdistanê (Iraq) li rexê HEKARYA

Barzan (2), Zêbar (2), Doskî (2), Rikan (2), Nîrve (2), Minalyan (4), Êzdînan (4), Belûlan (4), Milkanî (4), Berwarî (2), Cilo (2), Nastûrî (1+), Sindî (2)

Çend ji binemalên naskirî yên kurdên bakur ku dewleta tirk pasnavê wan guhertiye

Abdülselamoglu (Cûlemerg), Azizoglu (Amed), Agaoglu (Dihê û Darahênê), Ataoglu (Darahênê), Çapanoglu (Gêl/Amed), Cemiloglu, (Amed), Cizreliogullari (Amed), Ensarioglu (Pîran/Amed), Farisoglu (Amed), Kepoglu (Farqîn/Amed), Mehmetoglu (Licê/Amed), Miroglu (Mêrdîn), Pirinççiogullari (Amed), Rizvanoglu (Amed), Saraçoglu (Amed), Sewqî Pasa (Amed), Sêvdîn Pasa (Amed/ Hezro), Mala Mîra, Merwaniyan /'Baykara'/ (Amed/Farqîn), Yasîn Beg 'Ekinci' (Amed)

Çend ji binemalê Kurd ên herî mazin (Li Botan, Xerzan û Baban)

Baban /'Üçok'/ (Bashûr), Bedirxan Beg /'Çinar'/ (Cizîr), Cibran /'Sever'/ (Xerzan), Goran /'Güran'/ (Stanbol)

Çend ji binemalên kurd ên li devera Mêrdînê

Mala Bettê, Mala Haco, Mala Qenco .